Cuối giờ chiều, trưởng phòng gọi Jack vào họp riêng. Không khí căn phòng kín có mùi thuốc lá sót lại và tiếng điều hòa ồn nhẹ.
...
Trưởng phòng (ngắn gọn, lạnh lùng):
Tôi cần em sửa lại vài con số trong biên bản nghiệm thu. Khách hàng lớn này cần “hợp lý hóa” để giải ngân sớm. Em hiểu mà, đúng không?
Jack (sững người):
Dạ… ý anh là làm sai lệch số liệu?
Trưởng phòng:
Không phải sai lệch. Là “làm mềm”. Ai cũng làm thế. Em làm theo là xong.
Jack (nuốt nước bọt, gật nhẹ):
Dạ… để em xem.
Tối hôm đó, Người Con đi lang thang về nhà. Tay cậu vò nát mảnh giấy note chứa danh sách số liệu cần chỉnh. Trong lòng cậu, tiếng của một ai đó quen thuộc lại vang lên…
Socrates (xuất hiện bên chiếc ghế đá công viên):
Chào cậu. Cậu đã gặp bài kiểm tra đầu tiên.
Jack (ngồi xuống bên cạnh):
Cháu nên làm gì? Đây chỉ là một con số. Một việc rất nhỏ. Nhưng sao trong cháu, có cái gì đó… đau.
Socrates:
Đó là người mà cậu tôn trọng trong chính mình… đang bị đe dọa.
Jack:
Nếu cháu từ chối, có thể mất việc. Mới vào làm mấy tháng, chưa có gì trong tay…
Socrates:
Vậy thì cậu nên hỏi: Giữ việc quan trọng hơn, hay giữ mình quan trọng hơn?
Jack (im lặng hồi lâu):
Nhưng ai rồi chẳng phải thỏa hiệp một chút để sống?
Socrates:
Có hai kiểu thỏa hiệp:
Một là thỏa hiệp với hoàn cảnh để sống còn – điều đó cần thiết.
Hai là thỏa hiệp với lương tâm để sống sai – điều đó nguy hiểm.
Jack:
Nếu cháu làm theo, cháu có tiền. Nếu cháu không làm, cháu có gì?
Socrates:
Cậu có chính mình.
Gió thổi nhè nhẹ. Đèn công viên vàng nhạt. Một người chạy bộ lướt qua họ, như thể thời gian cũng đang chuyển động theo lựa chọn của Người Con.
Jack (nhìn xa xăm):
Sao giữ được chính mình lại khó đến vậy?
Socrates:
Vì nó là thứ rẻ nhất khi chưa bị thử thách, và đắt nhất khi cậu đánh mất rồi muốn tìm lại.
Một khi cậu đánh đổi lương tâm vì đồng tiền, cậu sẽ bị cuốn vào một chuỗi "thêm một lần nữa" – và không có điểm dừng.
Jack (hít một hơi sâu):
Cháu muốn giữ mình.
Socrates (mỉm cười):
Cậu vừa vượt qua bài kiểm tra đầu tiên của một sự nghiệp thực sự.
Sáng hôm sau, Người Con gõ cửa phòng trưởng phòng, tay cầm bản báo cáo gốc.
Jack (rõ ràng):
Em xin phép nộp lại bản báo cáo với số liệu trung thực. Em không sửa.
Trưởng phòng (nhíu mày):
Em nghĩ mình là ai mà dám cứng đầu như thế?
Jack (nhìn thẳng):
Em không nghĩ mình là ai cả. Em chỉ cố không quên mình là ai.
Ngày hôm đó, Jack nhận được ánh nhìn kỳ lạ từ đồng nghiệp. Một vài người né tránh. Nhưng có một người… mỉm cười thật lâu khi bước qua cậu ở hành lang. Và cậu biết, ít nhất, có một người tôn trọng mình trong cậu – đang mỉm cười.
